هشدار درباره کمبود احتمالی گوشت و لبنیات در بازار
به گزارش خبرمحور به نقل از تسنیم، اپیدمی ویروس تب برفکی که این روزها در بخش های مختلف کشور در حال گسترش است، دامداران را در شرایطی بحرانی قرار داده است. این ویروس به گفته کارشناسان از گوشت های آلوده وارداتی منشا گرفته؛ محموله هایی که به دلیل بی کیفیتی از ورود به عراق بازگردانده شدند و پس از ورود مجدد به کشور، موج آلودگی را از استان تهران آغاز کردند. اکنون دامداری های البرز، قزوین، قم، سمنان و مرکزی نیز درگیر این ویروس مهاجم شده اند و نگرانی از سرایت به سایر استان ها به شدت افزایش یافته است.
هشدارهای جهانی و کم کاری داخلی
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) از ماه ها قبل هشدار داده بود که ویروس تب برفکی در حال تبدیل شدن به مخزن منطقه ای در خاورمیانه است و خطر سرایت آن به کشورهای همسایه از جمله ایران بسیار بالاست.
با این وجود، تشکل های دامداری و کارشناسان معتقدند مقررات قرنطینه ای و کنترل مرزی به درستی اجرا نشده است. ورود دام و فرآورده های گوشتی آلوده بدون کنترل دقیق، منجر به انتشار ویروسی شد که اکنون گله های مولد و پر بازده کشور را درگیر کرده است.
یکی از دامداران استان قزوین می گوید: «از تابستان امسال هشدار داده بودیم که بخشی از محموله های گوشتی آلوده است، اما کسی توجه نکرد. حالا تب برفکی به همه دامداری ها سرایت کرده و دام ها یکی پس از دیگری تلف می شوند.»
بحران واکسن و تردید درباره کارایی واکسیناسیون
پس از هشدارهای بین المللی، تشکل های دامپروری از وزارت جهاد کشاورزی و سازمان دامپزشکی خواستند که واکسن تب برفکی به موقع تأمین شود؛ اما تولید داخلی واکسن با تأخیر انجام شد و توزیع آن نیز به درستی صورت نگرفت.
در بسیاری از دامداری ها یا دام ها واکسینه نشدند، یا واکسن ها در برابر ویروس در گردش کارایی نداشتند. در برخی موارد حتی پس از واکسیناسیون نیز گله ها مبتلا شدند. این موضوع شبهه درباره کیفیت واکسن های تولید و توزیع شده را افزایش داده است.
کارشناسان تأکید می کنند که نمونه برداری و تیپ شناسی دقیق ویروس برای تعیین سویه در گردش انجام نشده و بدون شناسایی نوع ویروس، واکسیناسیون عملاً بی اثر خواهد بود. یکی از کارشناسان سازمان دامپزشکی می گوید: «اگر تیپ ویروس مشخص نباشد، واکسن هرچقدر هم تزریق شود، ایمنی لازم را ایجاد نمی کند.»
خسارت های سنگین و نابودی ذخایر ژنتیکی دام
دامداران گزارش داده اند که در استان های درگیر، بیش از ۲۰ هزار رأس دام سنگین آلوده یا تلف شده اند. بسیاری از این دام ها، گاوهای مولد و اصلاح نژاد شده ای بودند که طی دهه ها برای افزایش بهره وری تولید شیر و گوشت پرورش یافته بودند.
از بین رفتن این دام ها تنها یک خسارت مالی نیست؛ بلکه به معنای نابودی ذخایر ژنتیکی ارزشمندی است که بیش از ۴۰ سال برای آن سرمایه گذاری شده است.
یکی از دامداران در استان البرز می گوید: «ما برای هر رأس گاو مولد بیش از ۲۰۰ میلیون تومان هزینه کرده بودیم، اما با شیوع بیماری مجبور شدیم آنها را معدوم کنیم.»
تلفات گسترده باعث کاهش تولید شیر خام، نابودی گوساله های گوشتی آینده و توقف زنجیره تولید شده است. کارشناسان معتقدند این اتفاق به طور مستقیم بر قیمت لبنیات و گوشت قرمز در بازار تأثیر می گذارد و افزایش مجدد قیمت ها در ماه های آینده قطعی است.
تب برفکی و تهدید امنیت غذایی کشور
با کاهش تولید شیر و گوشت در دامداری های آلوده، کارشناسان اقتصادی هشدار می دهند که کشور با خطر کمبود محصولات پروتئینی روبه رو است. افزایش مجدد قیمت لبنیات و گوشت قرمز می تواند فشار بیشتری بر معیشت خانوارها وارد کند و امنیت غذایی را به خطر اندازد.
به گفته یکی از کارشناسان حوزه تغذیه، تب برفکی دیگر صرفاً یک بیماری دامی نیست، بلکه به یک بحران ملی در حوزه سلامت و امنیت غذایی تبدیل شده است. او می گوید: «وقتی تولید داخلی گوشت و شیر کاهش یابد، دولت ناچار به واردات می شود و این وابستگی، کشور را در برابر نوسانات جهانی آسیب پذیرتر می کند.»
برخی فعالان اقتصادی نیز معتقدند افزایش هزینه دامداران، به سرعت در قیمت نهایی کالاهای مصرفی نمود پیدا می کند و سفره مردم کوچک تر از گذشته خواهد شد.
ضرورت اقدام فوری و برنامه ملی کنترل بیماری
کارشناسان حوزه دام و تغذیه بر چند محور فوری تأکید دارند:
۱. قرنطینه و کنترل شدید مبادی ورودی کشور و جلوگیری از ورود فرآورده های آلوده؛
۲. تولید و واردات واکسن های باکیفیت و متناسب با سویه ویروس در گردش؛
۳. پایش ژنتیکی ویروس در سراسر کشور برای شناسایی دقیق تیپ های فعال؛
۴. جبران خسارت های مالی دامداران و حمایت تسهیلاتی برای جلوگیری از نابودی دام های مولد.
به باور کارشناسان، در صورت ادامه روند فعلی، اپیدمی تب برفکی می تواند بخش بزرگی از صنعت دامپروری ایران را فلج کند. دولت باید ضمن تأمین فوری واکسن مؤثر، برنامه ملی کنترل بیماری را با همکاری بخش خصوصی و اتحادیه های دامداران اجرا کند تا از گسترش بیشتر آن جلوگیری شود.
جمع بندی
شیوع ویروس تب برفکی در ایران نتیجه بی توجهی به هشدارهای بین المللی و ضعف در اجرای مقررات قرنطینه ای است. منشأ این ویروس، گوشت های آلوده وارداتی عنوان شده که پس از بازگشت از عراق دوباره وارد کشور شده اند. اکنون دامداران در بحران اقتصادی و روانی قرار دارند و بیم آن می رود که با تداوم شرایط فعلی، کشور با کمبود گوشت و لبنیات مواجه شود.
این بحران نشان داد که سلامت دام و امنیت غذایی، نیازمند مدیریت علمی، واکنش سریع و تصمیم گیری شفاف است. در غیر این صورت، تب برفکی تنها دامداران را قربانی نمی کند، بلکه زندگی همه مردم را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
هیچ نظر! یکی از اولین.