پیش بینی مهم یک کارشناس از شاخص ۱۰ میلیونی / بورس دوباره می ترکد؟

*آقای الیاس‌کردی؛ چه عواملی باعث شکل‌گیری روند صعودی در بورس شده و این روند تا چه زمانی ادامه دارد؟

واقعیت این است که روند بازار سهام، روندی بود که پیش از جنگ اتفاق افتاد؛ یعنی بازاری که به‌شدت ارزنده شده بود و در محدوده ارزندگی قرار داشت و بازار فرصتی می‌خواست تا این ارزندگی را روی قیمت‌ها اعمال کند. قرار بود بازار در این حالت قرار داشته باشد، اما گویی این فرصت، به بازار داده نشد. اگر یک ماه دیرتر جنگ شروع می‌شد، بازار در روند صعودی قرار می‌گرفت، اما به هر حال با شروع جنگ، بازار بسته شد.

بالای ۹۶ یا ۹۷ درصد کارشناسانی که من بررسی می‌کردم انتظار ریزش بازار سهام را داشتند. اما اکنون اینطور نیست. بعد از اینکه بازار سهام بازگشایی شد، تغییر روند و تغییر عقیده بسیار زیادی در بازار ایجاد شد؛ به این معنا که دیگر بازار از اینجا به بعد صعودی است و می‌خواهد صعودی باقی بماند.

واقعیت این است که من همچنان اعتقادم این است که ما در یک اقتصاد دولتی هستیم و طبیعی است که دولت هر زمانی که اراده کند، بازار سهام شرایط خوبی پیدا می‌کند. البته این موضوع به هیچ عنوان به این معنا نیست که بازار در زمانی که رشد نمی‌کرد ارزنده نبوده است؛ اما ارزندگی بازار پیش از جنگ وجود داشت.

بازار راه خودش را می‌رود

اکنون هم شاید نظر اکثر کارشناسان بر ریزش بازار باشد. اگر دقت کرده باشید، اکثر کارشناسان در رابطه با گران بودن بازار سهام، گران بودن بازار نسبت به نرخ بهره، شرایط ژئوپولیتیکی، شرایط ریسک‌ها و موارد دیگر صحبت می‌کنند، اما بازار دوباره به نظر و نگاه کارشناسان احترام خاصی نمی‌گذارد. دلیلش را هم به شما گفتم؛ فعلاً اراده‌ای وجود دارد که بازار سهام، بازار خوبی باشد؛ بنابراین اینکه بازار سهام کجا بخواهد پایین بیاید، به نظرم در اختیار کارشناسان نیست. ما صرفاً ابزاری که می‌توانیم بیشتر روی آن حساب کنیم و تحلیل داشته باشیم، بحث ارزش دلاری بازار است که همچنان در محدوده ارزندگی قرار دارد و می‌تواند باعث شود بازار سهام همچنان شرایط خوبی داشته باشد.

*شباهت‌هایی بین امسال و سال ۱۳۹۹ وجود دارد؛ از این لحاظ که در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ افزایش در نرخ تورم داشتیم و امسال هم دوباره شاهد این موضوع بودیم. شباهت دیگر عرضه اولیه‌های بزرگ مثل شستا و تابان است. این شباهت‌ها باعث شده افرادی شرایط فعلی را با شرایط سال ۱۳۹۹ مقایسه کنند. آیا شما به این شباهت‌ها وزن می‌دهید؟

هیچ‌کدام از فاکتور‌های امسال حتی شباهت کوچکی به سال ۱۳۹۹ ندارد. به هیچ وجه ممکن در آن فضا نیستیم. در آن مقطع، تعداد افرادی که وارد بازار سرمایه شده بودند، بسیار کمتر بود. اکنون نیز به نظر می‌رسد پول جدید چندانی از خارج از بازار، وارد بورس نشده است؛ با وجود اینکه شرایط بازار بسیار مناسب بوده است. برخلاف تصور عمومی، به نظر می‌رسد بخش عمده این روند ناشی از ورود نقدینگی جدید از سایر بازار‌ها نبوده، بلکه خود فعالان بازار سرمایه در این روند نقش اصلی را داشته‌اند. در کنار این موضوع، معتقدم نقش دولت نیز در شکل‌گیری شرایط فعلی بازار قطعاً پررنگ بوده است.

*پس شما اعتقاد دارید از بازار طلا و ارز پولی به بازار سهام وارد نشده است؟

من این ورود پول را ندیده‌ام. هنوز پول زیادی از بازار طلا و ارز وارد سهام نشده است. اغلب فعالیت‌ها در بورس مربوط به فعالان اصلی همین بازار است.

اعتقاد من این است که در سال ۱۳۹۹ ما نرخ بهره فوق‌العاده پایینی داشتیم؛ حتی ۸ درصد، نرخ بهره ما پایین آمده بود. این خودش عامل بسیار خوبی بود. اکنون این نرخ به ۴۲ درصد رسیده است. این اصلاً قابل مقایسه نیست و اصلاً در آن فضا قرار نداریم. حدود ۳۴ یا ۳۵ درصد اختلاف با آن نرخ بهره داریم.

یا مثلاً در رابطه با نرخ دلار حواله یا نرخ دلار نیما، نرخ دلار نیما رشد کرده و بازار همزمان با آن رشد کرده و ارزش دلاری خودش را بالا آورده است.

*بنظر شما چه زمانی پول از بازار‌های دیگر به بازار سهام منتقل می‌شود؟

من فکر می‌کنم باید شاخص کل ما ۱۰ میلیون واحد را رد کند تا آن پول‌ها دوباره به هیجان بیافتند که دارند از بازاری که بازده خیلی خوبی دارد جا می‌مانند.

*آیا به زودی به شاخص ۱۰ میلیون واحد می‌رسیم؟

من بعید می‌دانم در شرایطی باشیم که بدون وقفه بخواهیم از ۷ میلیون واحد وارد ۱۰ میلیون واحد شویم. بازار حتماً نیاز به دست‌به‌دست شدن، نیاز به فروشنده و نیاز به استراحت دارد تا قیمت جذاب‌تری داشته باشد و من منتظر آن استراحت هستم.

تنوع بخشی به کاهش ریسک منجر می‌شود

*این استراحت‌ها را کوتاه‌مدت می‌دانید یا بلندمدت؟

ممکن بود دیشب جنگ به شهر‌های بزرگ کشیده شود. همین آخر هفته را نمی‌دانیم چه اتفاقی می‌افتد. در کشور ما ریسک‌های سیاسی و نظامی زیادی وجود دارد.

با وجود ریسک‌ها توانایی دقیق تحلیل کردن بازار را از دست داده‌ایم. از زمانی که جریان سقوط هلیکوپتر برای رئیس‌جمهور سابق پیش آمد، تقریباً ضرب‌آهنگ اتفاقات غیرقابل پیش‌بینی شده است.

خیلی احمقانه است که من واقعاً این باور را به خودم داشته باشم که توانایی دارم خیلی چیز‌ها را کنترل کنم. بنابراین، من با خودم صادقانه صحبت می‌کنم. من دیگر نمی‌توانم خیلی از شرایط را تحلیل کنم. پس کنار می‌نشینم و بیشتر سعی می‌کنم سبدچینی درستی داشته باشم تا تحلیل درست.

*با وجود رشد‌های شدید ممکن است افراد مبتدی اشتباهات زیادی انجام دهند. توصیه شما به افراد تازه وارد در بورس چیست؟

توصیه من دوری از جو و هیجان است. همین امروز که در حال صحبت با شما هستم، طلا دوباره وارد کانال ۲۴ میلیون تومان شده و قاعدتاً یک سقفی را شکسته است. ممکن است خیلی‌ها به طور هیجانی وارد بازار طلا شوند.

بازار‌ها قاعده‌ها و داستان‌های خاص خودشان را دارند. با توجه به اینکه شاخص بورس رشد کرده است، من فکر می‌کنم تنها کاری که سهامداران یا افرادی که می‌خواهند وارد بازار شوند باید انجام دهند این است که حداقل از رفتار هیجانی صرف‌نظر کنند. حتی اگر سود‌های خیلی خوبی شناسایی کنند، فکر می‌کنم همه باید تنوع‌بخشی در سبد دارایی‌هایشان داشته باشند.

*صنعت خاصی را بهتر از سایر صنایع می‌دانید که در رشد‌های آتی پیشرو باشد؟

فکر می‌کنم هر صنعتی که دولت در آن دخالت کمتری داشته باشد، از اینجا به بعد خیلی می‌تواند خوب باشد. به نظرم، صنعت سیمانی، صنعت غذایی و صنعت دارویی شاید گزینه‌های بهتری باشند. البته این نظر به معنای این نیست که خرید همه نماد‌های این گروه توجیه داشته باشد. در نهایت برای اقدام به خرید، نیاز به بررسی دقیق‌تر شرایط سیاسی و اقتصادی وجود دارد.