چرا خرید خودرو دیگر به صرفه نیست؟ گزارش کامل از رکود بازار
این روزها بازار خودرو چنان در رکود فرو رفته که حتی فعالان قدیمی آن نیز چنین وضعیتی را کمسابقه میدانند. رئیس اتحادیه خودرو مشهد میگوید: «ماههاست که در این بازار خرید و فروشی انجام نمیشود.» بسیاری از نمایشگاهداران تعطیل کردهاند و برخی دیگر در آستانه تعطیلی قرار دارند.
از سویی، دادههای رسمی نشان میدهد که از ابتدای سال جاری تا پایان شهریور ماه، حتی یک دستگاه خودرو وارد کشور نشده است؛ موضوعی که خود بهتنهایی بیانگر سکون بازار است. در حالی که در گذشته، واردات نقش مهمی در تأمین نیاز بازار و ایجاد تنوع در محصولات ایفا میکرد، اکنون توقف کامل واردات باعث تشدید رکود شده است.
رکود تورمی و کاهش قدرت خرید
کارشناسان معتقدند اصلیترین دلیل رکود بازار خودرو، ترکیب رکود تورمی و کاهش قدرت خرید مردم است. تورم ساختاری در اقتصاد ایران، دستمزدهای ثابت و رشد سریع قیمتها موجب شده تا خودرو از اولویت خرید بسیاری از خانوادهها خارج شود.
به گفته مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودرو، «میانگین قیمت خودرو در ایران حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد از نرخ واقعی دلار عقبتر است. اما به دلیل رکود اقتصادی و نبود نقدینگی کافی، حتی این فاصله هم باعث جذابیت خرید نشده است.»
به بیان ساده، مردم دیگر توان مالی کافی برای خرید خودرو ندارند؛ حتی اگر قیمتها به نسبت نرخ ارز «ارزانتر» به نظر برسد.
بازار خودرو؛ دیگر یک کالای سرمایهای نیست
تا همین چند سال پیش، خودرو در ایران علاوه بر نقش مصرفی، به عنوان یک کالای سرمایهای شناخته میشد. افراد زیادی برای حفظ ارزش پول خود خودرو میخریدند و از افزایش قیمت آن در آینده سود میبردند. اما به گفته کارشناسان، این جذابیت اکنون تا حد زیادی از بین رفته است.
فرزانه تأکید میکند: «در سال ۱۴۰۳، خودرو در رتبه چهارم یا پنجم سوددهی سرمایهگذاری قرار گرفت. در حالی که طلا و دلار بیشترین بازدهی را داشتند. میانگین سود خودرو تنها ۲۵ درصد بود که در مقایسه با بازارهای موازی بسیار ناچیز است.»
به همین دلیل، بسیاری از سرمایهگذاران بازار خودرو را ترک کرده و سرمایه خود را به سمت بازارهای سوددهتر بردهاند.
نقش دلار و هیجانات ارزی در قیمت خودرو
همواره یکی از عوامل مهم در قیمتگذاری خودرو، نرخ ارز بوده است. اما کارشناسان میگویند در شرایط کنونی، تأثیر دلار بر قیمت خودرو کمتر از گذشته است. دلیل آن ساده است: مردم توان خرید ندارند.
در حالی که در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ پرشهای ارزی منجر به جهش ناگهانی قیمت خودرو میشد، اکنون حتی با وجود رشد شدید دلار، قیمت خودرو تنها سه تا چهار درصد افزایش یافته است. این موضوع نشان میدهد که بازار خودرو بیش از آنکه به دلار واکنش نشان دهد، به «جیب خریدار» نگاه میکند.
توقف واردات خودرو؛ بلاتکلیفی در سیاستگذاری
یکی دیگر از عوامل رکود بازار خودرو، توقف واردات است. براساس آمار رسمی، از ابتدای سال ۱۴۰۴ هیچ خودرویی وارد کشور نشده است. دلیل اصلی این موضوع، بلاتکلیفی در ثبت سفارش و تخصیص ارز است.
فرزانه میگوید: «برای واردات خودرو، دو شرط اصلی وجود دارد: ثبت سفارش و تخصیص ارز. در حال حاضر، هیچیک از این دو فرآیند بهطور کامل انجام نمیشود و به همین دلیل واردات عملاً متوقف شده است.»
این وضعیت باعث شده خودروهایی که در حال حاضر وارد بازار میشوند، مربوط به ثبت سفارشهای قدیمی باشند و هیچ تحرک تازهای در این بخش دیده نشود.
آینده بازار خودرو؛ ثبات یا افزایش قیمت؟
پرسش اصلی این است که آینده بازار خودرو به کدام سمت خواهد رفت؟ کارشناسان بر این باورند که کاهش قیمت خودرو چندان محتمل نیست. چرا که عوامل بنیادین مانند تورم و نوسانات ارزی همچنان پابرجا هستند.
با این حال، رکود تقاضا مانع از جهش شدید قیمتها خواهد شد. به بیان دیگر، بازار خودرو ممکن است افزایشهای تدریجی و محدود را تجربه کند، اما خبری از جهشهای ناگهانی نخواهد بود.
جمعبندی
بازار خودرو ایران اکنون در عمیقترین رکود سالهای اخیر به سر میبرد. توقف واردات، کاهش قدرت خرید مردم و از دست رفتن جذابیت خودرو به عنوان کالای سرمایهای، سه دلیل اصلی این وضعیت هستند. به نظر میرسد آینده این بازار به شدت وابسته به سیاستهای اقتصادی و ارزی دولت است. خریداران نیز بهتر است در شرایط کنونی با صبر و احتیاط اقدام به خرید کنند، چرا که نشانهای از کاهش جدی قیمتها در افق دیده نمیشود./اتومیبیل فارسی
هیچ نظر! یکی از اولین.