کمبود برنج وارداتی در بازار؛ خرید و فروش چگونه است؟

به گزارش خبرمحور به نقل از تجارت نیوز، در روزهای اخیر، بازار برنج با نوسانات قیمتی شدید مواجه شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که برنج هندی و پاکستانی در فروشگاه‌ها موجود نیست و برخی مغازه‌ها این محصولات را با نرخ‌های بسیار بالا عرضه می‌کنند. فعالان بازار، علت این شرایط را کمبود عرضه و مشکلات واردات برنج می‌دانند.

سهم بازار و نیاز سالانه

براساس آمار سالانه، نیاز بازار برنج حدود ۳.۵ میلیون تن است که ۲ میلیون تن از تولید داخل و ۱.۵ میلیون تن از طریق واردات تأمین می‌شود. از واردات برنج، حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد سهم برنج هندی و ۳۵ تا ۴۰ درصد سهم برنج پاکستانی است.

بررسی حجم واردات در سه سال گذشته نشان می‌دهد که طی ۹ ماهه سال‌های ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۹ ماهه ۱۴۰۴، میزان واردات حدود ۳.۳ میلیون تن بوده در حالی که نیاز واقعی بازار ۴.۱ میلیون تن بوده است. این شکاف عرضه، به افزایش قیمت و نوسانات بازار منجر شده است.

دلایل کمبود برنج خارجی

مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج، علت کمبود برنج خارجی را چنین توضیح داد:

• تا شهریور ماه بازار برنج آرام بود

• پس از الزام تحویل برنج به دولت، بازار دچار نوسان شد

• حذف ارز ترجیحی و الزام تحویل به بازرگانی دولتی، واردات را زمان‌بر کرده است

• واردات جدید منوط به تأمین ارز است

خاکی افزود که ثبت سفارش ۱۸۰ هزار تن برنج در آذرماه انجام شد و طبیعی است که واردات یک تا دو ماه طول می‌کشد تا وارد کشور شود. وی تأکید کرد که با حمایت بازرگانی دولتی می‌توان بازار را آرام کرد، چرا که واردات بخش خصوصی بدون همکاری دولت و تأمین ارز کافی به تنهایی پاسخگوی نیاز نیست.

نقش خشکسالی در کاهش تولید داخلی

خاکی همچنین با اشاره به خشکسالی، اعلام کرد که تولید داخلی کمتر از ۲ میلیون تن بوده و برای تأمین بازار، نیاز به واردات حدود ۱.۷ میلیون تن برنج است. به گفته وی، تا پایان سال، حدود ۶۰۰ هزار تن برنج خارجی باید وارد بازار شود تا کمبود جبران شود.

وضعیت توزیع برنج هندی و پاکستانی

رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، خبر داد که طی یک هفته اخیر، عرضه برنج هندی به صورت گسترده در شبکه توزیع انجام شده و قیمت این محصول روند کاهشی داشته است. به گفته وی، برنج هندی طی یک هفته اخیر از ۱۸۰ هزار تومان به ۱۵۷ هزار تومان کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود که نرخ منطقی خود را باز یابد.

در مقابل، برنج پاکستانی همچنان با مشکلات توزیع مواجه است و با عرضه مناسب، قیمت آن کاهش خواهد یافت. به گفته کنگری، برنج پاکستانی قبل از حذف ارز ترجیحی بین ۲۱۰ تا ۲۳۰ هزار تومان بود و با توزیع در شبکه، روند کاهشی پیدا خواهد کرد.

واردات بخش خصوصی

مسیح کشاورز، دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج، اعلام کرد که از ابتدای سال حدود یک میلیون تن برنج به ارزش حداقل یک میلیارد دلار توسط بخش خصوصی وارد کشور شده است. وی افزود که دولت بدهی ارزی خود را به واردکنندگان تسویه نکرده است و اگر این بدهی پرداخت نشود، تامین‌کنندگان خارجی از تحویل کالا خودداری خواهند کرد.

کشاورز ادامه داد که حدود ۱۰۰ هزار تن برنج به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار هم اکنون در بنادر موجود است و به دلیل شرایط مناسب انبارها، هیچ مشکلی از نظر فساد یا بارندگی ندارد.

تاثیر تالار دوم مرکز مبادله و ارز

با حذف ارز ترجیحی و انتقال معاملات به تالار دوم مرکز مبادله ارز، روند عرضه تغییر کرده است. صادرکنندگان و دارندگان ارز باید ابتدا ارز خود را در تالار بفروشند، اما بسیاری از آنها تمایل به فروش ندارند و عرضه محدود انجام می‌شود.

این شرایط موجب شده که تا شهریور ماه بازار برنج هندی آرام باشد و بعد از الزام تحویل برنج به بازرگانی دولتی، نوسانات افزایش یابد. با پرداخت معوقات ارزی و واردات برنج جدید از ابتدای آذرماه، انتظار می‌رود بازار به تعادل نسبی برسد.

پیش‌بینی قیمت و آینده بازار

با ادامه روند توزیع و واردات برنج هندی و پاکستانی، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند:

• قیمت برنج هندی به نرخ منطقی نزدیک شود

• با عرضه برنج پاکستانی، نوسانات کاهش یابد

• بازار برنج تا پایان سال ۱۴۰۴ آرام شود

با تامین نیاز واقعی بازار و همکاری دولت و بخش خصوصی، می‌توان از التهابات قیمتی و کمبود برنج جلوگیری کرد و بازار را متعادل نگه داشت.

جمع‌بندی

• بازار برنج با کمبود عرضه و نوسانات قیمتی مواجه است

• برنج هندی طی هفته اخیر کاهش قیمت داشته، برنج پاکستانی هنوز گران است

• تولید داخلی کمتر از نیاز واقعی بازار است و واردات خارجی ضروری است

• همکاری دولت و بخش خصوصی برای توزیع و تامین ارز، کلید آرامش بازار محسوب می‌شود

• پیش‌بینی می‌شود با واردات ۶۰۰ هزار تن برنج تا پایان سال، قیمت‌ها متعادل شود