افزایش سرسام‌آور قیمت مرغ و تخم‌مرغ؛ نهاده‌های دامی مقصرند؟

به گزارش خبرمحور به نقل از صدای بورس، کمبود و اختلال در تامین نهاده های دامی طی ماه های اخیر به یکی از مهم ترین چالش های بخش تولید محصولات پروتئینی کشور تبدیل شده است. نهاده هایی مانند ذرت و کنجاله سویا که نقش اصلی در تغذیه دام و طیور دارند، یا با تاخیر به دست تولیدکنندگان میرسند یا اساسا با نرخ مصوب توزیع نمیشوند؛ موضوعی که هزینه تولید مرغ، تخم مرغ و گوشت قرمز را به شکل چشمگیری افزایش داده است.

تولیدکنندگان مرغ و تخم مرغ میگویند در شرایط فعلی بخش قابل توجهی از نهاده های مورد نیاز خود را ناچارند از بازار آزاد تامین کنند. این در حالی است که طبق اعلام فعالان صنفی، تنها ۵۰ درصد سهمیه ذرت آذرماه به مرغداران تحویل داده شده و همین مساله، میدان را برای دلالان و واسطه ها باز کرده است.

بررسی ها نشان میدهد قیمت هر کیلو ذرت در بازار آزاد به حدود ۴۰ هزار تومان و کنجاله سویا به بیش از ۸۸ هزار تومان رسیده است؛ ارقامی که به طور مستقیم هزینه تمام شده تولید را افزایش داده و فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.

افزایش هزینه تولید و التهاب بازار پروتئین

افزایش هزینه نهاده های دامی باعث شده بسیاری از مرغداران در برنامه جوجه ریزی تجدیدنظر کنند. کاهش جوجه ریزی به معنای کاهش عرضه در ماه های آینده است؛ موضوعی که کارشناسان نسبت به اثرات آن بر بازار شب عید و ماه رمضان هشدار میدهند.

در حال حاضر، قیمت مرغ در خرده فروشی ها به حدود ۱۸۰ هزار تومان رسیده و قیمت تخم مرغ نیز افزایش قابل توجهی داشته است. بررسی های میدانی نشان میدهد هر شانه تخم مرغ فله بین ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان به فروش میرسد و قیمت هر عدد تخم مرغ در برخی مغازه ها حتی به ۱۵ هزار تومان هم رسیده است.

کارشناسان معتقدند این نوسانات قیمتی، نتیجه مستقیم اختلال در زنجیره تامین نهاده های دامی و بی اعتمادی تولیدکنندگان به تداوم تامین ارز و نهاده است.

حذف ارز ترجیحی؛ زنگ خطر برای تولید

یکی از مهم ترین نگرانی های فعالان صنعت دام و طیور، زمزمه حذف ارز ترجیحی واردات نهاده های دامی است. بنابر تصمیمات مطرح شده در سازمان برنامه و بودجه، احتمال حذف ارز ترجیحی از واردات نهاده های دامی وجود دارد؛ تصمیمی که به گفته کارشناسان میتواند شوک بزرگی به بازار وارد کند.

برآوردها نشان میدهد در صورت حذف ارز ترجیحی، قیمت هر کیلو مرغ ممکن است به بیش از ۳۰۰ هزار تومان برسد و قیمت هر شانه تخم مرغ نیز در محدوده ۴۴۰ تا ۴۵۰ هزار تومان قرار گیرد. این ارقام، نگرانی ها درباره دسترسی اقشار متوسط و ضعیف به منابع پروتئینی را دوچندان کرده است.

مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی تاکید کرده است که حذف ناگهانی ارز ترجیحی در شرایط فعلی، تصمیمی غیرکارشناسی است و میتواند سلامت جامعه و امنیت غذایی کشور را به خطر بیندازد. به گفته او، حذف ارز باید به صورت تدریجی و پلکانی انجام شود تا تولیدکننده و مصرف کننده دچار شوک نشوند.

بازار گوشت قرمز زیر فشار واردات

مشکلات تامین نهاده تنها به بازار مرغ و تخم مرغ محدود نشده و بازار گوشت قرمز نیز با چالش های جدی روبروست. مسعود رسولی دبیر انجمن صنعت بسته بندی گوشت و مواد پروتئینی اعلام کرده است که واردات گوشت نسبت به سال گذشته ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش یافته است.

به گفته وی، در حالی که سال گذشته به طور متوسط ماهانه ۲۰ هزار تن گوشت وارد کشور میشد، طی ۹ ماهه امسال تنها ۴۰ هزار تن گوشت گرم و منجمد وارد شده است؛ در حالی که نیاز کشور بسیار بیشتر از این میزان است.

رسولی هشدار داده است که در صورت تعیین تکلیف نشدن سریع تخصیص ارز توسط بانک مرکزی، بازار گوشت با نوسانات بیشتری مواجه خواهد شد. در حال حاضر قیمت هر کیلو شقه گوسفندی به ۸۵۰ تا ۹۰۰ هزار تومان رسیده و این روند افزایشی میتواند ادامه دار باشد.

کاهش تولید و تهدید امنیت غذایی

بر اساس آمارها، مصرف ماهانه گوشت قرمز کشور بین ۶۵ تا ۷۰ هزار تن است، در حالی که تولید داخلی ماهانه حدود ۴۵ تا ۵۰ هزار تن برآورد میشود. این فاصله باید از طریق واردات جبران شود؛ اما کاهش واردات در سال جاری، تعادل بازار را بر هم زده است.

در بخش طیور نیز اگرچه در حال حاضر کمبودی در عرضه مشاهده نمیشود، اما این عرضه مربوط به جوجه ریزی ماه های گذشته است. کارشناسان هشدار میدهند که در صورت ادامه بلاتکلیفی تامین نهاده و ارز، کاهش جوجه ریزی در ماه های آینده منجر به کمبود و افزایش شدید قیمت خواهد شد.

فعالان صنعت دام و طیور بارها نسبت به گرسنگی گله ها و فشار بر تولیدکنندگان هشدار داده بودند؛ هشدارهایی که به گفته آنها جدی گرفته نشد و اکنون آثار آن در بازار نمایان شده است.

جمع بندی کوتاه

کمبود و اختلال در تامین نهاده های دامی، همراه با زمزمه حذف ارز ترجیحی، بازار مرغ تخم مرغ و گوشت را با نوسانات قیمتی جدی مواجه کرده است. کارشناسان تاکید دارند تا زمانی که زنجیره تامین نهاده ها به ثبات نرسد و تصمیمات ارزی شفاف نشود، فشار بر تولید و مصرف ادامه خواهد داشت و امنیت غذایی خانوارها در معرض تهدید قرار میگیرد.