گزارش هفتگی | تغییرات قیمت کالاهای اساسی در هفته اخیر

رصد هفتگی بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به سوم مهر ۱۴۰۴ انجام شد. این هفته مصادف با شارژ کالابرگ خانوارهای دهک چهارم تا نهم (۲۹ شهریور) بود و فروشگاه‌ها به نسبت شلوغ شدند.

مکالمه‌های مردم در این زمان جالب توجه بود. برخی از شهروندان با شوخی درباره مبلغ یارانه نقدی دریافتی صحبت می‌کردند و تأکید داشتند که با این مبلغ حتی امکان خرید مسکن یا پرداخت اجاره بها فراهم نیست. این گفتگوها نشان‌دهنده نگرانی مردم نسبت به قدرت خرید پایین در برابر افزایش قیمت‌ها بود.

ورود به فروشگاه‌ها نیز با دشواری همراه بود. دو هفته‌ای است که فروشگاه‌های قبلی اجازه رصد قیمت‌ها را نمی‌دهند و ناچار باید فروشگاه‌های جدید جایگزین شوند. مردم تلاش می‌کردند بدون جلب توجه، کالاهای کم‌قیمت و با ماندگاری طولانی خریداری کنند تا بودجه خانواده حفظ شود.

افزایش قیمت کنسرو ماهی و تن ماهی

یکی از کالاهایی که افزایش قابل توجهی تجربه کرده، کنسرو ماهی است. در خرداد ماه سال جاری، قیمت یک قوطی ۱۸۰ گرمی کنسرو ماهی بین ۸۷٫۵۰۰ تا ۹۹٫۸۰۰ تومان بود که با افزایش ۲۴ درصدی به ۱۰۸ هزار تومان رسید.

در هفته منتهی به سوم مهر، قیمت این محصول دوباره افزایش یافت و هر قوطی ۱۸۰ گرمی با قیمت ۱۱۹٫۹۰۰ تومان عرضه شد؛ به این ترتیب در شش ماه گذشته تن ماهی حدود ۳۵ درصد افزایش قیمت را تجربه کرده است. کارشناسان سازمان شیلات دلیل این افزایش را عدم واردات ۳۵ هزار تن تون‌ماهیان عنوان کرده‌اند.

وزیر جهاد کشاورزی نیز اعلام کرد تراز تجاری کشور در حوزه کشاورزی از منفی ۱۱ میلیارد دلار به منفی ۸ میلیارد دلار بهبود یافته است، اما صرفه‌جویی ارزی و کاهش بودجه کالاهای اساسی باعث افزایش قیمت‌ها شده است.

گرانی لبنیات و بازار ماهی تازه

بازار لبنیات هم در هفته‌های اخیر افزایش قیمت قابل توجهی داشته است. به عنوان مثال، پنیر یو اف ۴۰۰ گرمی که در اردیبهشت ماه با ۵۸ هزار تومان عرضه می‌شد، هم‌اکنون با قیمت ۷۷٫۵۰۰ تومان به فروش می‌رسد؛ این افزایش قیمت حدود ۳۴ درصد بوده است.

در بازار ماهی تازه، هر کیلوگرم ماهی قزل‌آلا پرورشی هفته گذشته ۲۸۵ هزار تومان بود، این رقم در هفته سوم مهر به ۳۴۵ هزار تومان رسید. این افزایش نشان‌دهنده فشار هزینه‌ها بر خانواده‌ها و تأثیر سیاست‌های صرفه‌جویی ارزی در نیمه اول سال است.

نقش سیاست‌های وزارت جهاد کشاورزی و صرفه‌جویی ارزی

حسین شیرزاد، تحلیلگر حوزه کشاورزی، می‌گوید صرفه‌جویی ارزی وزارت جهاد کشاورزی با کاهش بودجه کالاهای اساسی و افزایش قیمت‌ها انجام شده است، که باعث کوچک‌تر شدن سفره مردم شده است.

فسفات‌ها نیز در این مدت افزایش شدیدی تجربه کردند. قیمت دی‌آمونیوم فسفات خلیج فارس از ۵۸۳ دلار در ژانویه ۲۰۲۵ به نزدیک ۸۰۰ دلار در آگوست رسید، یعنی ۳۶ درصد افزایش در کمتر از ۸ ماه. این مسئله فشار مضاعفی بر بودجه‌های زراعی وارد کرده و نیاز به اصلاح سیاست‌های تأمین بازار کالاهای اساسی دارد.

فعالان بازار گوشت، حبوبات و نهاده دامی بارها به وزارت جهاد کشاورزی هشدار داده‌اند و انتظار می‌رود در نیمه دوم سال سیاست‌های دقیق‌تری برای کنترل قیمت‌ها و تامین نیاز مردم اجرا شود.

جمع‌بندی

رصد بازار کالاهای اساسی در هفته سوم مهر ۱۴۰۴ نشان داد که افزایش قیمت‌ها در بسیاری از اقلام مانند لبنیات، گوشت، ماهی و کنسرو ماهی ادامه دارد. شارژ کالابرگ خانوارها باعث شلوغی فروشگاه‌ها شد، اما قدرت خرید مردم هنوز با فشار قابل توجهی مواجه است. کارشناسان معتقدند صرفه‌جویی ارزی و کاهش بودجه کالاهای اساسی، مهم‌ترین عامل رشد قیمت‌ها بوده و اصلاح سیاست‌های تأمین بازار ضروری است.

منبع: مهر