یائسگی زودرس از کجا می آید؟ / ۵ علت مهم نارسایی تخمدان
یائسگی معمولا بخشی طبیعی از روند افزایش سن است و بیشتر زنان آن را بین ۴۵ تا ۵۵ سالگی تجربه می کنند، اما اگر عملکرد تخمدان ها پیش از ۴۰ سالگی دچار اختلال جدی شود، موضوع متفاوت است و ممکن است به نارسایی زودرس تخمدان (POI) مربوط باشد. این وضعیت می تواند با نامنظم شدن یا توقف قاعدگی و تغییرات هورمونی همراه شود. علت نارسایی زودرس تخمدان همیشه مشخص نیست، اما عواملی مانند جراحی تخمدان، شیمی درمانی و پرتودرمانی، برخی بیماری های خودایمنی و عوامل ژنتیکی می توانند در بروز آن نقش داشته باشند. همچنین نامنظم شدن قاعدگی به تنهایی به معنای یائسگی زودرس نیست و در صورت بروز چنین تغییری پیش از ۴۰ سالگی، بررسی پزشکی اهمیت دارد.
یائسگی زودرس از کجا می آید؟
به گزارش خبرمحور به نقل از عصرایران- یائسگی بخشی طبیعی از روند افزایش سن است و معمولا بین 45 تا 55 سالگی رخ می دهد. اما اگر عملکرد تخمدان ها پیش از 40 سالگی دچار اختلال جدی شود، پزشکان از اصطلاح «نارسایی زودرس تخمدان» یا POI استفاده می کنند. این وضعیت با کاهش عملکرد تخمدان، نامنظم شدن یا قطع قاعدگی و تغییرات هورمونی همراه است.
در بسیاری از زنان مبتلا، علت مشخصی پیدا نمی شود؛ با این حال برخی عوامل می توانند احتمال بروز این مشکل را افزایش دهند.
1. جراحی تخمدان
برداشتن هر دو تخمدان باعث توقف ناگهانی تولید هورمون های تخمدانی و ایجاد یائسگی جراحی می شود. جراحی های مرتبط با لگن نیز در برخی شرایط می توانند به عملکرد تخمدان ها آسیب بزنند، هرچند صرف انجام هیسترکتومی به معنای یائسگی نیست؛ اگر تخمدان ها باقی بمانند، ممکن است همچنان به تولید هورمون ادامه دهند.
2. شیمی درمانی و پرتودرمانی
برخی داروهای شیمی درمانی و پرتودرمانی، به ویژه هنگامی که ناحیه لگن یا تخمدان ها تحت تاثیر قرار گیرد، می توانند به فولیکول های تخمدان آسیب بزنند و باعث کاهش یا توقف عملکرد تخمدان شوند. میزان این آسیب به نوع درمان، مقدار و محل پرتودرمانی و سن فرد نیز بستگی دارد. در بعضی موارد عملکرد تخمدان پس از درمان می تواند تا حدی بازگردد.
3. بیماری های خودایمنی
در برخی زنان، نارسایی زودرس تخمدان با بیماری های خودایمنی همراه است. از جمله بیماری هایی که در بررسی این وضعیت مورد توجه قرار می گیرند، برخی اختلالات تیروئید و بیماری های مرتبط با غده فوق کلیوی و دیابت نوع 1 هستند. با این حال، وجود یک بیماری خودایمنی به تنهایی به معنای ابتلا به نارسایی زودرس تخمدان نیست.
4. عوامل ژنتیکی
برخی تغییرات ژنتیکی و اختلالات کروموزومی می توانند باعث کاهش زودهنگام عملکرد تخمدان شوند. سندرم ترنر و برخی تغییرات مرتبط با کروموزوم X از نمونه های شناخته شده هستند. سابقه خانوادگی یائسگی بسیار زودرس نیز می تواند سرنخی برای بررسی عوامل ژنتیکی باشد.
5. در بسیاری از موارد، علت مشخصی پیدا نمی شود
یکی از نکات مهم درباره یائسگی یا نارسایی زودرس تخمدان این است که همیشه نمی توان علت مشخصی برای آن پیدا کرد. بررسی های پزشکی ممکن است عوامل ژنتیکی، خودایمنی یا سایر علل شناخته شده را بررسی کنند، اما در بخش قابل توجهی از موارد، علت همچنان نامشخص باقی می ماند.
اخبار مرتبط ببینید
ورزش در دوران قاعدگی / چه ورزش هایی مفید و کدام ممنوع هستند؟
خواص سنجد برای زنان / از قاعدگی و یائسگی تا استخوان
بهترین دمنوش ها برای تعادل هورمون زنان کدام است؟
علائم اولیه سرطان رحم در زنان پیش و پس از یائسگی
علائم اولیه پنج سرطان زنان که نباید نادیده گرفت
سندرم تخمدان پلی کیستیک چه نقشی دارد؟
سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) با اختلال در تخمک گذاری و نامنظمی قاعدگی همراه است، اما نباید آن را به عنوان یکی از علل مستقیم یائسگی زودرس معرفی کرد. نامنظم بودن قاعدگی در فرد مبتلا به PCOS لزوما به معنای کاهش ذخیره تخمدان یا ورود به یائسگی نیست. بنابراین، قطع یا نامنظم شدن قاعدگی نیازمند بررسی علت زمینه ای است.
اگر قاعدگی پیش از 40 سالگی برای چند ماه نامنظم یا متوقف شود، بررسی پزشکی اهمیت دارد. تشخیص نارسایی زودرس تخمدان تنها بر اساس قطع قاعدگی انجام نمی شود و معمولا به بررسی وضعیت قاعدگی و آزمایش های هورمونی، از جمله FSH، نیاز دارد. راهنمای ASRM وجود اختلال قاعدگی دست کم به مدت 4 ماه همراه با افزایش FSH را در معیارهای تشخیصی قرار داده است.
این مطلب صرفا برای افزایش آگاهی است و جایگزین تشخیص، درمان یا توصیه پزشکی نیست. در صورت نامنظم شدن یا قطع قاعدگی، به ویژه پیش از 40 سالگی، برای بررسی علت و انتخاب روش درمان مناسب با پزشک یا متخصص زنان مشورت کنید. همچنین پیش از مصرف هر دارو یا مکمل، تغییر مقدار مصرف آن یا استفاده درمانی از هر روش، با پزشک یا داروساز مشورت شود.
هیچ نظر! یکی از اولین.