تغییر بزرگ در یارانه‌ها؛ مدل جدید پرداخت نقدی از زبان پزشکیان

به گزارش خبرمحور به نقل از خبرگزاری دانشجو، پزشکیان رئیس جمهور، در نشست با مدیران و پژوهشگران معاونت راهبردی ریاست جمهوری، با انتقاد از شیوه فعلی توزیع یارانه ها، تاکید کرد که دولت برنامه ای برای حذف یارانه ندارد، بلکه هدف اصلی، رساندن یارانه به انتهای زنجیره و مصرف کننده واقعی است؛ جایی که مردم باید اثر آن را به طور مستقیم در زندگی روزمره خود احساس کنند.

وی با تشریح مشکلات ساختاری در نظام توزیع کالاهای یارانه ای گفت: در ابتدای زنجیره، کالاها با قیمت ارزان خریداری می شود، اما وقتی به ما گزارش می دهند، می گویند کالا را گران خریده اند. در ادامه همان کالا با قیمت بالا وارد بازار می شود و در نهایت مشخص نیست یارانه کجا می رود. نتیجه این چرخه معیوب آن است که پول پرداخت شده اما کالا در بازار وجود ندارد یا با قیمت واقعی به دست مردم نمی رسد.

رئیس جمهور با اشاره به ناکارآمدی نظام نظارتی در این فرآیند افزود: دائما می گوییم نظارت کنید. بازرسی قوه قضاییه، مجلس، دولت و انواع دستگاه های نظارتی فعال هستند، اما چرا این مشکل حل نمی شود؟ پاسخ روشن است؛ وقتی مسیر اشتباه انتخاب شده باشد، بازرسی به تنهایی نمی تواند مشکل را حل کند.

پزشکیان تاکید کرد: مساله اصلی این است که راه را غلط می رویم. اگر ساختار توزیع درست نباشد، هرچقدر هم که بازرسی و نظارت اضافه کنیم، باز هم یارانه در میانه راه گم می شود و به مصرف کننده نهایی نمی رسد.

وی با بیان اینکه یارانه باید به انتهای زنجیره یعنی مردم داده شود، تصریح کرد: وقتی یارانه در ابتدای زنجیره پرداخت می شود، زمینه سوءاستفاده، رانت و اختلاف قیمت ایجاد می شود. اما اگر یارانه مستقیما به مصرف کننده برسد، هم شفافیت افزایش پیدا می کند و هم امکان فساد کاهش می یابد.

رئیس جمهور با اشاره به تجربه های گذشته در حوزه سیاستگذاری اقتصادی گفت: بارها پول پرداخت شده اما اثر آن در سفره مردم دیده نشده است. این مساله باعث بی اعتمادی عمومی و نارضایتی اجتماعی می شود. ما باید سیاستی را اجرا کنیم که مردم به طور ملموس نتیجه آن را ببینند.

یارانه و گره کور بازار

پزشکیان با اشاره به وضعیت بازار کالاهای اساسی گفت: یکی از مشکلات اصلی این است که کالا در بازار پیدا نمی شود یا با قیمت بالا عرضه می شود، در حالی که دولت هزینه آن را پرداخت کرده است. این یعنی یارانه در جایی غیر از مصرف کننده نهایی جذب شده است.

وی افزود: تا زمانی که یارانه به ابتدای زنجیره داده شود، این چرخه معیوب ادامه خواهد داشت. کسانی که در میانه زنجیره قرار دارند، از اختلاف قیمت سود می برند و در نهایت مصرف کننده متضرر می شود.

رئیس جمهور تاکید کرد: اصلاح این روند نیازمند شجاعت در تصمیم گیری و تغییر نگاه سنتی به توزیع یارانه است. نباید تصور کنیم که با افزایش نظارت می توان یک مسیر غلط را اصلاح کرد.

بازرسی جای سیاستگذاری را نمیگیرد

پزشکیان با انتقاد از اتکای بیش از حد به بازرسی گفت: ما بازرسی های متعددی داریم؛ از قوه قضاییه گرفته تا مجلس و دولت. اما واقعیت این است که بازرسی جای سیاستگذاری درست را نمی گیرد. اگر سیاست غلط باشد، نتیجه هم غلط خواهد بود.

وی افزود: بازرسی زمانی موثر است که مسیر درست انتخاب شده باشد. وقتی از ابتدا یارانه در جای نادرست تزریق می شود، طبیعی است که نتیجه مطلوب حاصل نشود.

هدف دولت از اصلاح نظام یارانه

رئیس جمهور با تاکید بر اینکه دولت به دنبال حذف یارانه نیست، گفت: هدف ما این است که یارانه واقعا به مردم برسد. اگر یارانه به انتهای زنجیره منتقل شود، مردم به صورت مستقیم از آن بهره مند می شوند و دیگر شاهد گم شدن منابع در بازار نخواهیم بود.

وی تصریح کرد: این رویکرد می تواند هم به عدالت اجتماعی کمک کند و هم شفافیت اقتصادی را افزایش دهد. در این مدل، مشخص است که چه کسی یارانه دریافت می کند و چه مقدار از منابع عمومی به دست مردم می رسد.

پزشکیان با اشاره به نقش پژوهشگران و مدیران در این مسیر گفت: اصلاح سیاستهای اقتصادی بدون پشتوانه علمی و داده های دقیق امکان پذیر نیست. ما نیازمند همکاری نزدیک با پژوهشگران هستیم تا تصمیماتی گرفته شود که اثر واقعی در زندگی مردم داشته باشد.

اصلاح مسیر به جای پاک کردن صورت مساله

رئیس جمهور در پایان تاکید کرد: ما نباید صورت مساله را پاک کنیم یا صرفا به دنبال مقصر بگردیم. باید مسیر را اصلاح کنیم. اگر یارانه به جای ابتدای زنجیره، به انتهای آن داده شود، بسیاری از مشکلات فعلی به صورت خودکار کاهش پیدا می کند.

وی افزود: هدف نهایی دولت، ایجاد نظامی عادلانه و شفاف است که در آن منابع عمومی به جای گم شدن در بازار، مستقیما در خدمت معیشت مردم قرار گیرد.

جمع بندی کوتاه

پزشکیان با رد شایعه حذف یارانه، تاکید کرد مشکل اصلی در مسیر توزیع است؛ مسیری که با اصلاح آن و رساندن یارانه به انتهای زنجیره، می توان جلوی گم شدن منابع و نارضایتی مردم را گرفت.