۵ نشانه در راه رفتن که می تواند زنگ خطر آلزایمر باشد
ضعف حافظه همیشه نخستین نشانه تغییرات مغزی نیست و گاهی سرنخ های زودتر در شیوه راه رفتن دیده می شوند. کند شدن قدم ها، کوتاه شدن محسوس گام ها، دشواری در چرخیدن یا برهم خوردن تعادل می تواند در برخی افراد با اختلالات عصبی مرتبط باشد؛ به همین دلیل تغییرات جدید و پایدار در راه رفتن نباید همیشه به افزایش سن نسبت داده شوند.
قبل از ضعف حافظه، به راه رفتنتان دقت کنید
بسیاری از افراد تصور میکنند کندتر راه رفتن یا کم شدن تعادل صرفا بخشی از روند افزایش سن است، اما متخصصان مغز و اعصاب میگویند راه رفتن یکی از پیچیدهترین کارهایی است که مغز انجام میدهد و تغییرات ظریف در سرعت، تعادل یا هماهنگی حرکات، گاهی سالها پیش از آشکار شدن مشکلات حافظه پدیدار میشوند.
دکتر هسیه پینگهسین، جراح مغز و اعصاب در بیمارستان دانشگاه ملی چیائو تونگ تایوان، به اپک تایمز گفت: «راهرفتن آینه سلامت مغز است. تغییرات شیوه راه رفتن حتی ممکن است از نخستین نشانههای هشداردهنده چندین بیماری مغز و اعصاب باشند.»
راه رفتن ممکن است کاری خودکار به نظر برسد، اما هر قدم مستلزم آن است که چندین بخش مغز در کسری از ثانیه با هم کار کنند. مغز پیوسته حرکت را برنامهریزی میکند، تعادل را نگه میدارد، محیط اطراف را زیر نظر میگیرد و وضعیت بدن را تنظیم میکند.
بخشهای مختلف مغز در این کار نقش دارند. به این ترتیب که لوب پیشانی فرمان برداشتن قدم را صادر میکند. مخچه مرکز ثقل بدن را لحظهبهلحظه تنظیم میکند. لوب آهیانهای فاصلهها را در محیط اطراف تشخیص میدهد و قشر پیشپیشانی به فرد کمک میکند به موانع توجه کند و زمین نخورد. اختلال در هر بخش از این مجموعه میتواند سرعت راه رفتن را کاهش دهد.
با افزایش سن، بروز سکتههای کوچک یا ابتلا به بیماریهای تحلیلبرنده دستگاه عصبی مانند پارکینسون و زوال عقل، ناپایداری هنگام راه رفتن ممکن است از نخستین نشانهها باشد.
پنج اختلال مغزی که ممکن است ابتدا بر راه رفتن اثر بگذارند
۱ــ مراحل اولیه زوال عقل
۲ــ بیماری پارکینسون
۳ــ بیماری عروق کوچک مغزی
۴ــ هیدروسفالی با فشار طبیعی
۵ــ خونمردگی مزمن زیر سختشامه مغز یا هماتوم خارج سختشامه
به گفته دکتر هسیه، علاوه بر بیماریهایی مانند زوال عقل و پارکینسون، التهاب مزمن نیز ممکن است بر مغز و توان حرکتی اثر بگذارد. پژوهشها نشان دادهاند سالمندانی که میزان مواد نشانگر التهاب در خونشان بالاتر است، معمولا کندتر راه میروند و بیشتر در معرض مشکلات حرکتی در آینده قرار دارند.
او توضیح میدهد که التهاب خفیف و مداوم ممکن است از چند راه بر حرکت اثر بگذارد: آسیب به سلولهای عصبی و کند کردن انتقال پیامها، آسیب به ماده سفید مغز که پیامهای حرکتی را منتقل میکند، تاثیر بر دوپامین و دشوارتر شدن آغاز حرکت و برهم زدن زمانبندی انقباض عضلات.
به گفته او، کمخوابی طولانیمدت، سندروم متابولیک، برهم خوردن تعادل میکروبهای روده و استرس روانی مزمن از عواملیاند که میتوانند با التهاب مزمن همراه باشند.
پنج تغییر در راه رفتن که نباید نادیده گرفت
به گفته هسیه، کند شدن راه رفتن معمولا ناگهانی رخ نمیدهد و ممکن است پیش از آن، تغییرات زیر نیز دیده شود:
ــ نگاه کردن مداوم به زمین هنگام راهرفتن: این تغییر ممکن است نشانه کاهش تعادل یا دشواری در تشخیص موقعیت بدن نسبت به محیط باشد.
ــ برداشتن قدمهای بیشتر برای چرخیدن: فرد برای تغییر جهت، به جای یک حرکت روان چند قدم کوچک برمیدارد.
ــ دشواری در حفظ تعادل هنگام راه رفتن و صحبت کردن همزمان: این وضعیت ممکن است نشان دهد انجام دادن همزمان دو کار برای مغز دشوارتر شده است.
ــ کوتاهتر شدن محسوس قدمها: بهویژه اگر این تغییر صبحها یا در محیطهای ناآشنا بیشتر به چشم بیاید.
ــ نامتقارن شدن حرکت دستها: برای مثال، یک دست هنگام راه رفتن بهطور معمول حرکت کند، اما دست دیگر کمتر تاب بخورد.
اخبار مرتبط ببینید
آیا فویل آلومینیوم باعث آلزایمر میشود؟
راهکاری خوشمزه برای کاهش خطر آلزایمر شناسایی شد
این گروه از زنان بیشتر در معرض آلزایمر هستند
یک تست ساده نوشتاری برای تشخیص زودهنگام آلزایمر
بعد از ۴۰ سالگی این گل را جدی بگیرید / این گل جلوی آلزایمر می گیرد
هسیه توصیه میکند اگر چنین نشانههایی دیده میشوند، بهویژه پس از ضربه به سر یا زمین خوردن، فرد برای بررسی پزشکی مراجعه کند. البته نمیتوان از همه بیماریهای مغز و اعصاب پیشگیری کرد، اما راهکارهایی که به کاهش التهاب و حفظ عملکرد مغز کمک میکنند، ممکن است توان حرکتی را در سنین بالاتر نیز حفظ کنند.
نوبوسادا شینورا، متخصص علوم اعصاب، مصرف روغن سیر را برای سلامت شناختی پیشنهاد میکند. به نوشته مقاله، یک مرور پژوهشی در مجله شیمی علوم اعصاب انجمن شیمی آمریکا (ACS Chemical Neuroscience) به ظرفیت درمانی برخی ترکیبات سیر، بهویژه ترکیبات گوگردی آن، در بیماری پارکینسون اشاره کرده است. شینورا در عین حال تاکید میکند که برای محافظت از مغز نمیتوان تنها به یک ماده غذایی تکیه کرد. او رژیمی شامل سبزیجات، غلات کامل، خوراکیهای تخمیری، غذاهای دریایی و قارچ را توصیه میکند و ماهیهای سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ را نیز مفید میداند.
او افزون بر تغذیه، ورزشهای هوازی مانند تایچی و پیادهروی تند هم توصیه میشود و لازم نیست شدت ورزش بسیار زیاد باشد.
ضعف حافظه همیشه نخستین نشانه مشکل در مغز نیست. گاهی سرنخهای زودتر را میتوان در قدمها دید. اگر متوجه شدید که کندتر راه میروید، قدمهایتان بهطور غیرمعمول کوتاه شده، چرخیدن برایتان دشوارتر است یا بیشتر تعادلتان را از دست میدهید، این تغییرات را صرفا به افزایش سن نسبت ندهید.
هیچ نظر! یکی از اولین.